1 فروردین 1314


نام پرشیا یا پارس به ایران تغییر یافت

روز اول فروردین ۱۳۱۴ شمسی طبق بخشنامه وزارت امور خارجه نام پارس یا پرشیا، رسما به ایران تغییر یافت

 


روز اول فروردین ۱۳۱۴ شمسی طبق بخشنامه وزارت امور خارجه نام پارس یا پرشیا، رسما به ایران تغییر یافت. پیش‌تر نام ایران در مجامع بین‌المللی به عنوان پرشیا یا پارس خوانده می‌شد و هنوز در برخی از كتب قدیمی‌ خارجی می‌توان چنین نامی‌ را در مورد ایران یافت. در این روز همچنین تاریخ رسمی كشور طبق ماه‌های شمسی تنظیم شد و به كار بردن ماه‌های هجری قمری ممنوع گردید.

 تا اوایل قرن بیستم، در جهان، كشور ما را با عنوان رسمی «پارس» یا «پرشیا» می‌شناختند، اما در دوران سلطنت رضاشاه كه بحث رجعت به ایران باستان و تاكید بر ایران پیش از اسلام قوت گرفته بود، حلقه‌ای از روشنفكران باستان‌گرا مانند سعید نفیسی، محمدعلی فروغی و سیدحسن تقی‌زاده گردهم آمدند كه به این منظور اقداماتی را انجام می‌دادند. سعید نفیسی از مشاوران نزدیك رضاخان به وی پیشنهاد كرد نام كشور رسما به «ایران» تغییر یابد، این پیشنهاد در دی‌ماه ۱۳۱۳ شمسی رنگ واقعیت به خود گرفت. این تصمیم مخالفانی هم دارد. مخالفان معتقدند كه نام ایران نمی‌تواند آن بار معنایی، فرهنگی و تمدنی‌ای را كه در اصطلاح «پرشیا» نهفته است و غیرایرانیان از دیرباز با آن آشنایی دارند، منتقل كند. گروهی معتقدند كه رضاشاه فقط به دلیل سیاسی برای تثبیت حكومت اقتدارگرایانه خود چنین تصمیمی گرفته است. این دسته از تحلیلگران می‌گویند اصل اقدام را باید متوجه جمعی از نخبگان فرهنگی و سیاسی آن دوره از جمله افراد ذكر شده دانست كه در اقتدار حكومت رضاخان منافع خاص خود را نیز جستجو می‌كردند.

 احسان یارشاطر، سرویراستار دانشنامه ایرانیكا در این باره می‌گوید: «هم كلمه پرشیا یا پارس، به فارسی و هم كلمه ایران قدیم‌ترین ماخذش در كتیبه‌های داریوش است. داریوش در كتیبه‌اش می‌گوید من پارسی هستم و آریایی. ولی خود كلمه پارس در كتیبه قدیم‌تر آشوری به صورت پارسوا دیده می‌شود كه تقریبا یك قرن یا كمی بیشتر قدیمی‌تر است. ولی هر دوی این‌ها در ایران هخامنشی به كار می‌رفته و بیشتر از آنكه اسم مملكت باشد، اسم قوم بوده.

 داریوش می‌گوید من یك پارسی هستم و ایرانی‌ام. این كلمه ایران در تمام دوره‌های بعدی رواج داشته. البته ما از دوره اشكانی كه آثار كتبی كم است، اطلاع درستی نداریم. ولی در دوره ساسانیان به تمام سرزمین ایران می‌گفتند ایرانشهر. شهر معنی قدیمی‌اش یعنی مثلا به انگلیسی kingdom یعنی شهریاری و سرزمینی كه وسعت داشته باشد و پادشاهی داشته باشد.

 ایرانشهر كه بعد‌ها هم به كار می‌رفته به معنی ایران زمین بوده و البته ایران هم به كار می‌رفته. در زبان اوستایی هم گفته می‌شود كه ایرانی‌ها یعنی مردم اوستایی، آن‌ها اسمی از ایرانی‌ها آن طور كه ما می‌گوییم نام نمی‌برند، ولی قوم اوستایی در یك جایی ساكن بودند به اسم «آیره وئه یو» كه آن قسمت اولش آیرو‌‌ همان قسمت اول ایران است و این اسم در اسم ایرج باقی مانده، اولش آیرج‌‌ همان جزئی است كه در كلمه ایران دیده می‌شود. بنابراین كلمه پرشیا و ایران هر دو قدیمی است و قدیم‌ترین سند و ماخذی كه از هر دویش در ایران وجود دارد‌‌ همان كتیبه‌های داریوش هخامنشی است و پارسوا در كتیبه‌های آشوری هم دیده می‌شود.

 بعد از اسلام هم این اسم وجود داشته. گو اینكه مملكت دیگر به آن صورت وجود نداشته بلكه تا دویست سالی جزو متصرفات عرب‌ها بود و حاكم‌های عربی داشته تا اینكه به تدریج در ایران امرای محلی پیدا شدند. اول طاهریان ولی مهم‌تر سامانی‌ها و صفاری‌ها كه این‌ها ایرانی‌الاصل بودند و به خصوص صفاری‌ها و سامانی‌ها موجب ترویج زبان فارسی و نوشته شدن آثاری به زبان فارسی و سروده شدن اشعاری به زبان فارسی شدند كه بعدا هم ادامه پیدا كرد و قوت گرفت.

 در مورد ایران كه آیا ایران گفته شود یا پرشیا، این یك اشتباهی بود كه در دوره رضاشاه پیش آمد و دولت ایران از كشورهای خارجی خواست كه كشور را ایران بخوانند چون در زبان فارسی، ما كشور ایران می‌گوییم. این اصولا ممكن بود عیبی نداشته باشد. فقط یك عیب بزرگ دارد و آن اینست كه كلمه پرس در فرانسه یا پرشیا در انگلیسی یا Persian، پرزین در آلمانی یك تداعی‌های مطلوبی دارد. شما وقتی در انگلیسی می‌گویید پرشیا عباراتی از قبیل Persian poetry، Persian Art، Persian empire و حتی Persian cat را به ذهن می‌آورد كه همه غیر از Persian cat حكایت از یك جنبه‌هایی از فرهنگ و تاریخ ایران می‌كند و همه تداعی‌های مطلوبی است. حال آنكه ایران در نظر اروپایی‌ها بعد از ملی شدن نفت در زمان دكتر مصدق كه انگلیسی‌ها نمی‌پسندیدند، و بعد از انقلاب ایران كه آمریكایی‌ها و اروپایی هیچ كدام نمی‌پسندند، یك قدری زنندگی پیدا كرده ولی البته این هم ممكن است موقت باشد و از بین برود.

 ولی به نظر من اشتباه بود كه ما كلمه پرشیا و پرس را تغییر دهیم برای اینكه با تغییرش آن تداعی‌های مفید و مطلوب از بین رفت. دولت‌ها چقدر خرج تبلیغات می‌كنند. ما با دست خودمان كاری كه با تبلیغات و خرج صد‌ها میلیارد دلار نمی‌شد انجام داد، از بین بردیم. ولی دیگر حالا شده و ایران این قدر اسمش در روزنامه‌ها به دلایل مختلف آمده و در كتاب‌ها و آثار دیگر كه دیگر حالا برگرداندنش به پرس و پرشیا یك قدری دشوار است. ما خودمان در دانشنامه ایرانیكا چون مدت‌ها فقط پرشیا به كار می‌بردیم برای اسم مملكت ایران، ولی از چندین سال به این طرف دیدیم كه باید یك قدری هم تابع تاریخ و تابع جریان مرسوم بود. اینست كه الان فرق نمی‌كند كه كسی پرشیا بنویسد در اشاره به كشور ایران یا ایران بنویسد.»

 

 


 
کد رخداد : 576



  این روزها در تقویم انقلاب

سالشمار زندگی علامه طباطبائی


سید محمد حسین طباطبایی، فرزند سید محمد، حكیم، فیلسوف، مفسر، فقیه اصولی، شاعر، مشهور به علامه طباطبایی، در سال ۱۲۸۱ش. در تبریز متولد شد.

25 آبان 1393

روزشمار رضاخان سردار سپه از كودتای سوم اسفند ۱۲۹۹ش تا نخست وزیری


در این روزشمار مهمترین وقایع و حوادث زندگی رضاخان را از كودتای اسفند 1299 تا رسیدن وی به نخست وزیری بیان نموده ایم.

20 آبان 1393

سالشمار زندگی شهید محمد جواد تندگویان


شهید محمد جواد تندگویان وزیر نفت جمهوری اسلامی ایران در سپیده ‌دم روز 26 خرداد سال 1329 هجری شمسی پا به عرصه هستی نهاد. پس از انقلاب با توجه به سوابق انقلابی مهندس «تندگویان» با وجود اینكه امتیاز لازم را برای اعزام به خارج به عنوان سهمیه بانك ملی به دست آورده بود، در مصاحبه به دلیل اینكه مذهبی ومتعصب شناخته شد، كنار گذاشته واز اعزام او به خارج از كشور برای تحصیل ممانعت به عمل آمد. ایشان با توجه به علاقه‌ای كه داشتند، پس از قبولی در دانشكده «نفت» در «آبادان» مشغول می‌شوند و فعالیت‌های اسلامی و انقلابی خود را در انجمن اسلامی این دانشكده دنبال می‌كنند. پس از انقلاب با توجه به سوابق انقلابی مهندس تندگویان، ایشان از سوی شهید رجایی به عنوان وزیر نفت به مجلس معرفی شدند. 40 روز بعد شهید تندگویان كه به قصد تشویق و تقدیر كاركنان شجاع تاسیسات نفتی از یك راه فرعی عازم آبادان بودند، مورد تهاجم مزدوران صدام قرار گرفتند و به اسارت دشمن درآمدند. او پس از تحمل سالها اسارت وسخت ترین شكنجه ها در زندانهای مخوف عراق در حكومت دیكتاتوری صدام به درجه رفیع شهادت نائل آمد، و در سال 1370 پیكر مطهرش به كشور بازگردانده شد.، ایشان از سوی شهید رجایی به عنوان وزیر نفت به مجلس معرفی شدند. 40 روز بعد شهید تندگویان كه به قصد تشویق و تقدیر كاركنان شجاع تاسیسات نفتی از یك راه فرعی عازم آبادان بودند، مورد تهاجم مزدوران صدام قرار گرفتند و به اسارت دشمن درآمدند. او پس از تحمل سالها اسارت وسخت ترین شكنجه ها در زندانهای مخوف عراق در حكومت دیكتاتوری صدام به درجه رفیع شهادت نائل آمد، و در سال 1370 پیكر مطهرش به كشور بازگردانده شد.

19 آبان 1393

سالشمار زندگی رضاشاه پهلوی


رضاشاه در طول زندگی خود و حتی پس از آن به دلایل مختلف به نام‌هائی چند خوانده شده است. در جوانی به نام ناحیه‌ای كه از آن برخاسته بود "رضا سوادكوهی" نامیده می‌شد. با ورود به نظامی‌گری به "رضاخان" و سپس، با ذكر درجه نظامی‌اش، به "رضاخان میرپنج" شناخته شد. بعد از كودتای ۱۲۹۹ و به دست‌گرفتن وزارت جنگ و فرماندهی كل قوا او را "سردار سپه" می‌خواندند. پس از رسیدن به سلطنت و انتخاب نام خانوادگی پهلوی به "رضاشاه پهلوی" شناخته شد. در سال ۱۳۲۸ با تصویب مجلس شورای ملی به او لقب "كبیر" داده شد و از آن پس هوادارانش او را "رضاشاه كبیر" می‌خوانند.

15 مهر 1393

سالشمار زندگی دكتر علی شریعتی


زندگی من، مجموعاً، عبارت است از چندین برنامه‌ی پنج‌ساله. همیشه كاری را شروع می‌كرده‌ام و به اوج می‌رسانده‌ام و آخر پنج سال درهم می‌ریخته؛ هر بار از سر: از اول نوجوانی تا ۲۸ مرداد ۳۲ و سقوط دكتر مصدق و آغاز دیكتاتوری، پنج سال. از این دوره تا تشكیل نهضت مقاومت ملی مخفی، كه از ۱۳۳۷ به هم خورد و دستگیر شدیم، پنج سال. از ۳۸ تا ۴۳، در اروپا پنج سال. از ۴۳ تا ۴۸، دوره‌ی خاص آوارگی و زندان و مقدمه‌چینی و زمینه‌سازی دانشكده، پنج سال. دوره‌ی كنفرانس‌های دانشگاه‌ها و ارشاد، پنج سال، تا ۵۱. پس از آن، زندان و خانه‌نشینی و خفقان پنج سال.

14 مهر 1393

یه مناسبت عزیمت امام خمینی به پاریس و شروع مرحله ای تازه در پیروزی انقلاب اسلامی

روزشمار زندگی امام خمینی (ره) در مهرماه 1357


عزیمت تاریخی امام خمینی به پاریس شروع مرحله ای تازه در جریان انقلاب اسلامی و پیروزی انقلاب اسلامی ایران بود؛ بدین مناسبت به مهمترین رویداد های مرتبط با امام امت در این مقطع حساس تا وقوع اتقلاب بهمن 57 خواهین پرداخت. در بخش اول به مهمترین وقایع مرتبط با امام خمینی در مهرماه سال 57 خواهیم پرداخت

12 مهر 1393

روزشمار زندگی آیت الله العظمی بروجردی


با زعامت آیت الله بروجردی، اقداماتی در زمینه های مختلف فرهنگی – سیاسی – اجتماعی در حوزه علمیه قم به وجود آمد؛ آیت الله بروجردی بی تفاوت به مسائل سیاسی نبوده بلكه در این زمینه دارای عمل و فعالیت بوده از جمله مواضع آیت الله در نجف و شركت در جلسه تصمیم گیری سیاسی مراجع و بازداشت ایشان در هنگام بازگشت، حمایت از آیت الله قمی در سال 1322، مخالفت با تغییر قانون اساسی، حمایت از مردم فلسطین، برخورد با شاه، برخورد با بهاییان – كه در دستگاههای دولتی وارد شده بودند و عهده دار بسیاری از مشاغل مهم بودند ؛ همه بیانگر ماهیت سیاسی رفتار آیت الله بروجردی است

9 مهر 1393

به مناسبت 8 مهر ماه سالروز شهادت سردار سرلشكر پاسدار محمّد جهان‌آرا

سالشمار زندگی شهید جهان‌آرا


سردار سرلشكر پاسدار محمّد جهان‌آرا یكی از فرماندهان سپاه پاسداران در جنگ ایران و عراق بود كه در این جنگ بر اثر سانحه هوایی به شهادت رسید.

8 مهر 1393

به مناسبت 7 مهر ماه سالروز شهادت حجت‌الاسلام هاشمی‌نژاد

سالشمار زندگی شهید هاشمی‌نژاد


شهید هاشمی‌نژاد در سال 1311 در بهشهر متولد شد. پس از طی مقدمات تحصیل، عازم قم شد و در محضر آیت‌الله بروجردی و امام خمینی،‌ مدت 14 سال، زانوی شاگردی به زمین زد. در سال 1340 عازم شهر مقدس مشهد شد و در آنجا فعالیت‌های سیاسی و مبارزاتی خود را گسترده‌تر كرد. در شب پانزدهم خرداد 1342 به علت سخنرانی پرشوری كه در تهران ایراد كرد توسط مأموران رژیم دستگیر شد ولی پس از آزادی از زندان به مشهد بازگشت و مبارزه را ادامه داد. شهید هاشمی‌نژاد در آبان 1343 برای دومین‌بار به علت سخنرانی علیه رژیم توسط ساواك دستگیر شد. در سال 1350 نیز برای سومین بار دستگیر و برای همیشه ممنوع‌المنبر شد. اما در سال 1354 با ایراد سخنرانی پرشور دیگری علیه رژیم توسط ساواك دستگیر و به 2 سال زندان محكوم گردید. پس از آزادی از زندان به مشهد بازگشت و در كنار آیت‌الله خامنه‌ای آنقدر در عرصه مبارزه كوشید كه حضرت امام در نامه‌ای خطاب به ایشان فرمود: «من چشمم به افرادی مانند شماها روشن است» در سال 57 نیز ساواك قصد ترور ایشان را داشت كه ناكام ماند. ایشان پس از انقلاب به عنوان نماینده مردم مازندران در مجلس خبرگان قانون اساسی انتخاب شد و پس از آن به عنوان دبیر حزب جمهوری اسلامی مشهد برگزیده شد و با شروع جنگ تحمیلی، در جبهه‌های دفاع مقدس حضور یافت. سرانجام ایشان در هفتم مهرماه 1360 هدف نارنجك منافق كوردل قرار گرفت و به آرزوی دیرین خود یعنی شهادت نائل شد.

7 مهر 1393


بازديد ديروز :

بازديد امروز :

  • نام و نام خانوادگی: *
  • تلفن همراه:
  • پست الکترونیکی: *
  • گرو ه های خبرنامه: *