سالشمار زندگی شهید محمد جواد تندگویان

1329 شمسی : تولد

محمدجواد تندگویان در روز 26 خرداد سال 1329 هجری شمسی در خانواده‌ای سنتی در محله خانی‌آباد در جنوب تهران به دنیا آمد.

پدرش ، حاج جعفر، از هواداران آیت الله كاشانی ـ روحانی مبارز، مشهور بود و در میدان بهارستان مغازة كفاشی داشت . او تنها فرزند خانواده‌اش بود. قدومش مایه بركت و خیر برای خانواده بود و وجودش روشنی بخش جانشان.

تندگویان علوم مقدماتی قرآنی را نزد پدرش فراگرفت  و قبل از اینكه به مدرسه برود پدرش او را به مسجد برد و با قرآن آشنا كرد. و بدین ترتیب  با حضور در مسجد بینایی و هیئتهای بنی فاطمه و فاطمیون خانی آباد با تعالیم دینی آشناتر شد.

جواد در محیط ساده خانواده آموخت كه معیار اصلی و هدف واقعی زندگی تجمل و رفاه نیست. بلكه غیر از مادیات، ارزشهای والاتر و برتر دیگری نیز وجود دارد. به همین دلیل در طول زندگی خود هیچ‌گاه اجازه نداد وسیله برای او هدف شود.

جواد اكثر شبها، با قدم‌های كودكانه‌اش همراه پدر و پدربزرگ به مسجد «بینایی» و هیات «بنی‌فاطمه» و فاطمیون خانی‌آباد می‌رفت.

ساكت و آرام در گوشه‌ای می‌نشست و به نماز خواندن مومنان نگاه می‌كرد و گوش او به تدریج با دعا و گفتار عالمان دین آشنا شد.

هنوز به دبستان نرفته بود كه در صف نماز جماعت در كنار پدر و پدربزرگ خود ایستاد و نماز خواند و درس خضوع و خشوع در برابر حق و ایستادگی در مقابل هرچه غیرخدایی، را آموخت.

در كنار پدر و پدربزرگش در جلساتی كه بعد ازهیات به گونه‌ای خصوصی برگزار می‌شد شركت داشت و با مبارزه مكتبی آشنا شد و تا آخرین دقایق حیات پرافتخارش از مبارزه دست نكشید و مسجد و هیات را ترك نكرد.

 

1336ـ 1341 ش: تحصیلات ابتدائی

محمد جواد تندگویان دورة ابتدایی  را در طی سال های 1336ـ 1341 ش گذراندند؛ تحصیل وی در دبیرستان مصادف با واقعه پانزدهم خرداد 1342 بود.

 

1342 ش : ورود به دوره متوسطه

محمد جواد تندگویان دورة متوسطه را در 1342 ش در دبیرستان جعفری اسلامی آغاز كرد. قیام 15 خرداد در این سال بشدت او را تحت تأثیر قرار داد و موجب آشنایی او با نهضت و افكار امام خمینی شد.

 

1346 ش : اتمام دورة متوسطه

در 1346 ش ، دورة متوسطه را با موفقیت به پایان رساند.

مهندس تندگویان پس از به اتمام رساندن دوره متوسطه با وجود اینكه امتیاز لازم را برای اعزام به خارج به عنوان سهمیه بانك ملی به دست آورده بود اما در مصاحبه به دلیل اینكه شخصیتی مذهبی و متعصب شناخته شد كنار گذاشته شد.

 

 

1347ـ 1348 ش: تحصیل در دانشكدة نفت آبادان

از نیمة اول سال تحصیلی 1347ـ 1348 ش تحصیلات خود را در دانشكدة نفت آبادان آغاز نمود و بلافاصله با انجمن اسلامی دانشجویان همكاری كرد و در مدتی كوتاه ، عضوی بسیار فعال و مؤثر شد. او از شخصیتهایی چون مرتضی مطهری ، علی شریعتی ، محمدتقی جعفری برای ایراد سخنرانی در دانشكدة نفت دعوت كرد و هم زمان با این اقدامات ، با انجمنهای اسلامی دانشجویان ایرانی خارج از كشور نیز به همكاری و تبادل افكار پرداخت.

 

1351 ش: اخذ مدرك كارشناسی مهندسی پتروشیمی

در 1351 ش ، دورة كارشناسی مهندسی پتروشیمی را به پایان رساند و در پالایشگاه نفت تهران به كار مشغول شد.

 

شهریور  1352 ش: ازدواج

محمد جواد تندگویان در شهریور 1352، یعنی حدود یك سال پس از فارغ التحصیلی ازدواج كرد.

 

شهریور  1352 ش: اخراج از پالایشگاه تهران

پس از آن محمد جواد تندگویان درآبان 1352 به آبادان برگشت تا فعالیتهای انجمن اسلامی دانشكدة نفت آبادان را گسترش دهد اما با اعمالِ فشار ساواك از پالایشگاه تهران اخراج شد.

 

 

13 آبان 1352 ش:

تندگویان در 13 آبان 1352 در پالایشگاه تهران دستگیر شد و حدود هفت ماه در زندان انفرادی بود. سپس دادگاه او را با احتساب مدت بازداشت به یك سال زندان محكوم كرد.

 

آبان 1353 ش: اعزام به خدمت سربازی

در آبان 1353 آزاد شد و به عنوان سرباز صفر به شیراز اعزام گردید؛ و پس از اتمام این دوره ، در شركت بوتان گاز مشغول به كار شد.

 

تیر 1354 ش:

در 6 تیر 1354، با اِعمال فشار ساواك و به بهانة نقص پرونده ، مجبور به استعفا
گردید.

 

 

سال 1354 ش: تحصیل در دانشكده نفت آبادان

ایشان با توجه به علاقه‌ای كه داشتند در سال 1354 به تحصیل در دانشكده نفت آبادان مشغول می‌شوند و فعالیت‌های اسلامی و انقلابی خود را در انجمن اسلامی این دانشكده دنبال می‌كنند.

 

1354 تا 1356 ش: كار در شركت پارس توشیبا

سپس ، به منظور دورماندن از نظارت ساواك ، پیشنهاد كار در شركت پارس توشیبا (پارس خزر فعلی ) را در رشت پذیرفت و از 1354 تا 1356 مدیر تولید آن شركت بود.

 

1356 ش: تحصیل در رشتة مدیریت صنعتی

محمد جواد تندگویان در 1356 ش ، در رشتة مدیریت صنعتی در مدرسة عالی مدیریت وابسته به دانشگاه هاروارد پذیرفته شد.

 

1357 ش: دریافت مدرك كارشناسی ارشد

ایشان در 1357 ش موفق به دریافت مدرك كارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی  گردید و به شركت پارس توشیبا بازگشت.

 

بهمن 1357 ش: مدیر شركت پارس توشیبا

پس از پیروزی انقلاب اسلامی در 22 بهمن 1357 مدیر شركت پارس توشیبا شد و تا آذر 1358 این سمت را به عهده داشت .

 

آذر 1358ش تا تیر 1359 ش: قائم مقامِ وزیر نفت در آبادان

سپس معین فر، وزیر نفت وقت جمهوری اسلامی ایران ، وی را به كار دعوت كرد و او نمایندة قائم مقامِ وزیر نفت در آبادان و عضو اصلی كمیسیون پاكسازی در ادارة نفت آبادان گردید.

 

تیر 1359ش تا مهر 1359 ش: سرپرستی مناطق نفت خیز

در تیر 1359، سرپرستی مناطق نفت خیز به وی واگذار گردید و او تا مهر 1359 در این سمت بود.

 

مهر 1359 ش: تصدی وزارت نفت

در نتیجة عملكرد موفقیت آمیز او در دورة سرپرستی مناطق نفت خیز در اول مهر 1359 برای تصدی وزارت نفت به مجلس شورای اسلامی معرفی شد و رأی اعتماد نمایندگان مجلس شورای اسلامی را برای تصدی این مقام به دست آورد.

 

مهندس تندگویان در مدت كوتاهی ، كاركنان وزارت نفت را برای حفاظت از تأسیسات نفتی خوزستان سازماندهی كرد. در طول چهل روز وزارت ، به منظور نظارت مستقیم بر این عملیات سه بار به آبادان رفت.

 

آبان 1359 ش: اسارت وزیر نفت ایران

مهندس تندگویان در چهارمین سفرش به آبادان ، در 9 آبان 1359 نیروهای عراقی ــ كه صبح آن روز جادة فرعی ماهشهر ـ آبادان را در اختیار گرفته بودند ــ وی را به همراه دو معاونش ، و دو تن از محافظانش به اسارت گرفتند.

دولت ایران با استناد به قوانین و مقررات بین المللی از مجامع جهانی ، بویژه صلیب سرخ ، برای آزادی وی استمداد كرد، اما عراق تندگویان را اسیر جنگی دانست.

 

آذر 1359 ش: بر گزاری اجلاس وزیران نفت اوپك و درخواست ایران برای طرح موضوع اسارت وزارت نفت

با نزدیك شدن زمان بر گزاری اجلاس وزیران نفت اوپك در بالی اندونزی در 24 آذر 1359/ 15 دسامبر 1980، دولت ایران درخواست كرد كه موضوع حملة عراق به ایران و اسیر شدن وزیر نفت در دستور كار اجلاس قرار گیرد.

اما با تلاش عراق و چند كشور حامی آن ، این موضوع از دستور كار اجلاس حذف شد و به هیئت ایرانی فقط اجازه داده شد در این خصوص بیانیه ای صادر كند

 

فروردین 1361 ش: واپسین نامه وزیر در اسارت به خانواده اش

تا یك سال بعداز اسارت او و تا زمانی كه دولت محمدعلی رجایی بر سر كار بود، تمامی نامه های وزارت نفت به نام محمدجواد تندگویان صادر می شد. در دوران اسارت ، تنها دو نامه از وی به خانواده اش رسید كه آخرین نامه مورخ 24 فروردین 1361 است

 

1369 ش: اعلان دولت عراق مبنی بر خودكشی وزیر نفت سابق ایران

پس از گذشت حدود یازده سال ، با آزاد شدن تدریجی اسرای ایرانی در 1369 ش ، اخباری حاكی از زنده بودن تندگویان انتشار یافت ؛ ولی دولت عراق اعلام كرد كه وزیر نفت سابق ایران در 1361 ش / 1982 در سلولش خودكشی كرده است .

 

آذر 1370 ش: اعزام هیئتی از ایران برای روشن شدن وضعیت مهندس تندگویان

در پی انتشار این خبر، در 14 آذر 1370 هیئتی از ایران برای روشن شدن واقعیت امر، به عراق سفر كرد. نظر هیئت ایرانی این بود كه تندگویان زنده است اما عراقیها از همان ابتدا با ارائة مداركی شامل عكس و گواهی فوت و گزارش پزشكی قانونی ، این نظر را رد كردند.

 

آذر 1370 ش: قطعی شدن شهادت و خاك سپاری جنازة مومیایی شهید تند گویان

پس از قطعی شدن شهادت تندگویان ، عراق از استرداد پیكر او امتناع نمود كه سرانجام با پیگیری و پافشاری ایران ، جنازة مومیایی شده اش ، پس از گذشت یازده سال از زمان اسارت ، تحویل گرفته شد و به ایران انتقال یافت و در 29 آذر 1370 در قطعة 72 تنِ (شهدای 7 تیر 1360)  بهشت زهرا به خاك سپرده شد.

هیئت ایرانی ، بر مبنای مشاهدات و معاینات كالبد شكافی ، تاریخ شهادت وی را در فاصلة سالهای 1367ـ 1368 ش دانسته اند و بر روی سنگ قبر او تاریخ شهادت ذكر نشده است .